Grootouders voor het klimaat

Beste Grootouders

We leven in turbulente tijden die veel economische en politieke onzekerheid met zich meebrengen. Met name de fossiele industrie maakt van de huidige instabiliteit gebruik om haar winsten op te drijven en ook om met het bekende narratief – eerst de industrie redden, dan het klimaat – haar positie te versterken. In Vlaanderen kan ze daarbij rekenen op machtige politieke medestanders die de chemische grootmachten zoals BASF (zie verder in deze nieuwsbrief) en INEOS op hun wenken bedienen.

Onze websiteredactie vond daarom het moment gekomen om na lange tijd nogmaals onze aandacht op INEOS te richten. INEOS is een private niet-beursgenoteerde holding die het eigendom is van drie aandeelhouders. Jim Ratcliffe is de meerderheidsaandeelhouder met een geschat vermogen van 14.7 miljard euro, deels opgebouwd door veelvuldig met weinig scrupules binnen Europa te verhuizen naargelang het politieke en fiscale klimaat. Dat belet niet dat Vlaanderen het bedrijf op verschillende manieren steunt: met een overheidsgarantie van 500 miljoen euro voor het megaproject ‘Project One’ (ondanks de waarschuwingen van het Rekenhof) en verder met gratis uitstootrechten en een subsidie voor ‘strategische ecologische ondersteuning’.

Met name de garantstelling voor Project One is erg controversieel. INEOS heeft een kwalijke reputatie op het vlak van respect van veiligheids-, gezondheids- en milieunormen. Zo is het businessmodel helemaal gebaseerd op het gebruik van schaliegas in de VS, dat slechts via ‘fracking’, een erg invasieve en vervuilende techniek, kan gewonnen worden. Project One gaat vooral het basismateriaal voor verschillende soorten plastics produceren en zo bijdragen tot de ‘plastic soup’ die inmiddels is uitgegroeid tot een van de grootste mondiale milieuproblemen.

Er bestaan grote twijfels over de toekomst van de petrochemie, zeker in Europa. Wereldwijd is er al een overproductie van het ethyleen dat Project One moet gaan produceren. Een nieuwe kraker bouwen in de Antwerpse Haven was economisch dus allerminst een goed idee. Geen wonder dat het bedrijf nu in financieel slechte papieren zit en met ernstige liquiditeitsproblemen kampt. Twee ratingbureaus hebben de aandelen van Ineos als ‘junk’ geclassificeerd, waardoor die prompt 15% aan waarde verloren en moeilijk verhandelbaar zijn.

Kan INEOS de dans ontsnappen? Bovenop het feit dat het bedrijf er financieel slecht voorstaat, is het een onderdeel van een petrochemische sector die met zware uitdagingen wordt geconfronteerd (zie onder meer artikel van prof. Paul De Grauwe en de FairFin-analyse van de Vlaamse petrochemie). Het is de hoogste tijd om bedrijven zoals INEOS los te laten, willen we niet eindigen met een industrieel kerkhof zoals dat van de Waalse staalindustrie.

AGENDA

• • 23 april / Leuven: ETS: hefboom of hindernis voor een robuuste klimaatransitie?
    Welke impact kan ETS hebben in het licht van de actuele geopolitieke spanningen die Europa’s afhankelijkheid van fossiele energie-import pijnlijk illustreren?
    Meer info over dit debat en inschrijven
  • 27 april / GvhK-webinar: Hoe gaat een communicatiestrateeg de klimaatcrisis te lijf?
    Communicatiestrateeg Peter Verbiest vindt dat er heel wat schort aan de communicatie over de klimaatcrisis. Hij pleit voor nieuwe aanpakken om het klimaatverhaal te vertellen en systemen onder druk te zetten.
    Meer info op onze website
  • 29 april / Leuven: Infoavond over klimaat-prentenboeken
    Onze werkgroep Kinderboeken organiseert een informatieavond rond het vertellen van klimaat-prentenboeken aan kinderen.
    Meer info in onze actierubriek hieronder.
  • 29 april / Brussel: Jong en oud over mobiliteit, publieke ruimte en informatie
    Tijdens een intergenerationele denkdag brengt de Vlaamse Ouderenraad 20 jongeren en 20 ouderen samen om thema’s te bespreken die alle generaties raken: mobiliteit, publieke ruimte en informatie. Welke drempels ervaar jij? Wat werkt volgens jou goed? En hoe zie jij de dienstverlening van morgen?
    Meer op onze website

• • 11 mei / GvhK-webinar: Hoe maak je een wijk klimaatrobuust? Een Leuvens voorbeeld
    De Leuvense tuinwijk Ter Elst is een rustige buurt, gebouwd rond de jaren 50. Veel woningen staan dus voor een gelijkaardige energierenovatie. Hoe kan die hele wijk via burgerparticipatie klaargemaakt worden voor de toekomst? Hugo Grauls woont al veertig jaar in Ter Elst en deelt vanuit zijn betrokkenheid in het wijkteam zijn ervaringen.
    Meer over dit webinar
  • 19 mei / Brussel: A credit to nature a matter of interest – How to finance bio-diversity
    Engelstalige conferentie georganiseerd door het FRDO. Tegen de achtergrond van het versnellende verlies aan biodiversiteit en de uitvoering van doelstellingen voor natuurherstel zal het evenement nagaan of innovatieve financieringsmechanismen kunnen bijdragen aan het mobiliseren van private en publieke investeringen in ecosysteemherstel.
    Meer info en (gratis) inschrijven